Cena przekreślona kłamie. Jak sprawdzić, czy promocja jest prawdziwa

Najczęstsze pytanie, jakie dostajemy, brzmi: skoro sklep pokazuje przekreśloną cenę i procent obniżki, po co wam własne wyliczenia? Odpowiedź jest krótka. Bo przekreślona cena to liczba podana przez sprzedającego, a nie wynik pomiaru.

Co mówi prawo, a czego nie mówi

Od 1 stycznia 2023 roku obowiązuje w Polsce dyrektywa Omnibus. Sklep, który ogłasza obniżkę, ma podać najniższą cenę tego produktu z 30 dni przed obniżką. To dobry przepis i realnie ukrócił najbardziej bezczelne praktyki.

Ma jednak dwie luki, które widać codziennie w danych.

Po pierwsze, obowiązek dotyczy informacji o obniżce, a nie każdej ceny przekreślonej. Obok wymaganej prawem najniższej ceny z 30 dni potrafi stać druga, znacznie wyższa liczba opisana jako cena regularna, katalogowa albo sugerowana przez producenta. To ta druga jest zwykle większa, ładniej wygląda i to ona trafia do wyobraźni.

Po drugie, trzydzieści dni to okno, które da się przeczekać. Produkt sprzedawany za 1200 zł można przez miesiąc wystawiać za 1600 zł, sprzedać w tym czasie kilka sztuk, a potem ogłosić obniżkę do 1249 zł jako oszczędność 351 zł. Formalnie wszystko się zgadza.

Dlaczego mediana, a nie średnia

Cena odniesienia w Priceman to mediana notowań z ostatnich 45 dni, czyli wartość środkowa. Połowa odczytów była wyższa, połowa niższa.

Średnia byłaby gorsza z prostego powodu: psuje ją jeden błędny odczyt. Gdy sklep przez pomyłkę wystawi produkt za złotówkę albo za dziesięciokrotność ceny, średnia się przesuwa i przez następny miesiąc kłamie. Mediana tego nie zauważy, bo interesuje ją środek rozkładu, a nie skrajności.

Przykład na liczbach. Notowania z pięciu dni: 1200, 1200, 1250, 1200 oraz 9999, czyli pomyłka sklepu.

Miara	Wynik	Co z tego wynika
Średnia	2969 zł	zniżka liczona od tej kwoty byłaby absurdalna
Mediana	1200 zł	zgadza się z tym, co realnie płacili ludzie

Jak sprawdzić promocję w trzydzieści sekund

Nie potrzebujesz do tego naszego serwisu, choć oczywiście będzie szybciej.

1. Znajdź punkt odniesienia. Ile ten produkt kosztował przez ostatni miesiąc, a nie ile wynosi przekreślona liczba obok.
2. Sprawdź, czy to najniższa cena w historii. Jeśli nie, sprawdź, ile brakuje do poprzedniego minimum. Różnica dwudziestu złotych przy cenie 1500 zł nie jest powodem do pośpiechu.
3. Policz koszt dostawy. Przy tanich rzeczach potrafi zjeść całą obniżkę.
4. Sprawdź jeszcze jednego sprzedawcę. Na stronie każdej okazji mamy przycisk sprawdzenia ceny w Ceneo. Wolimy, żebyś dowiedział się przed zakupem niż po.

Na stronie okazji w Priceman punkty 1 i 2 są gotowe: jest wykres historii ceny, mediana i oznaczenie, gdy cena jest najniższa, jaką widzieliśmy.

Kiedy przekreślona cena jest uczciwa

Nie chodzi o to, że każdy sklep kombinuje. Przekreślona cena bywa prawdziwa i wtedy nasza mediana ją potwierdzi, bo obie liczby będą blisko siebie. Warto na to patrzeć jak na sprawdzenie, a nie oskarżenie: jeśli mediana z 45 dni jest zbliżona do ceny przekreślonej, promocja jest tym, czym się mianuje.

Rozjazd między tymi dwiema liczbami jest sygnałem, a nie wyrokiem. Czasem oznacza świeżą podwyżkę przed wyprzedażą, a czasem po prostu to, że produkt wszedł do sprzedaży niedawno i nie ma jeszcze historii.

Czego nie zmierzymy

Uczciwie: mediana ma granice.

Produkt, który pojawił się w sprzedaży tydzień temu, nie ma czterdziestu pięciu dni historii, więc odniesienie jest słabsze i tak to oznaczamy. Ceny czytamy z plików produktowych sklepów, zwykle co kilkanaście godzin, więc bardzo krótka, kilkugodzinna promocja może się nam wymknąć. Historia zapisuje jeden punkt na dobę, bo częstsze próbkowanie nie zmieniłoby wyliczeń, a rozdmuchałoby dane.

To wszystko opisujemy też w częstych pytaniach.

Co dalej

Jeśli chcesz zobaczyć, jak ta metoda działa w praktyce na konkretnej kategorii, zajrzyj do tekstu o kupowaniu elektroniki bez przepłacania. Jeśli wolisz od razu przejść do rzeczy, najgorętsze okazje to lista ułożona według ocen społeczności, a nie według wielkości procentu na banerze.